ΛΕΞΙΚΟ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ

Κατάλογος προσώπων, θεοτήτων, τόπων, πλασμάτων, αντικειμένων και δυνάμεων

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Οι παλαιότεροι κάτοικοι του Παγγαίου πίστευαν πως κάθε πράγμα που αποκτά όνομα αποκτά συγχρόνως μια δεύτερη ζωή, χωρίς απαραίτητα αυτή η ζωή να γίνεται αντιληπτή και όντας άχρονη. Το βουνό, οι πηγές, τα δέντρα, οι άνεμοι, οι νεκροί, τα ζώα, τα μεταλλεία, ακόμη και οι σκιές των ανθρώπων περνούσαν από τη γλώσσα σαν από μια δεύτερη γέννηση.

Κάθε λήμμα αποτελεί θραύσμα μιας παράδοσης που ταξίδεψε από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά, από το χώμα στις πέτρες και από τις πέτρες στα όνειρα. Οι καταγραφές αποδίδονται σε ανώνυμους γραφείς, βοσκούς, μεταλλωρύχους, μοναχούς, περιηγητές, ποιητές και ανθρώπους που επέστρεψαν από το βουνό με μια ιστορία την οποία θα ήταν αδύνατο να τοποθετηθεί μέσα στον χρόνο.

Οι χρονολογίες εμφανίζονται συγκεχυμένες, παράλληλες, ταυτόχρονες, ακανόνιστες και αυτό συμβαίνει γιατί το Παγγαίο είναι τόπος, είναι θεός είναι και ο αφηγητής.

Οι θεοί συναντούν ανθρώπους που έζησαν αιώνες αργότερα. Οι νεκροί περπατούν δίπλα σε ζωντανούς. Τα αρχαία ονόματα επιβιώνουν μέσα σε νεότερα χωριά. Ορισμένα πλάσματα εμφανίζονται μόνο μία φορά και ύστερα εξαφανίζονται από κάθε καταγραφή.

Το Παγγαίο είναι ένα βιβλίο γραμμένο σε πολλές εποχές ταυτόχρονα.

Κάθε πέτρα αποτελεί σελίδα.

Κάθε πηγή, μια πρόταση.

Κάθε άνθρωπος, μια προσωρινή υποσημείωση.

Και κάτω από όλα αυτά βρίσκεται μια παλαιότερη γλώσσα, η γλώσσα του ίδιου του βουνού.

Α

ΑΚΟΝΤΙΣΜΑ

Αρχαίο πέρασμα ανάμεσα σε δύο πλαγιές του Παγγαίου. Οι παλαιότερες αφηγήσεις το περιγράφουν ως δρόμο που θυμάται τα βήματα των περαστικών.

Λέγεται πως ο ταξιδιώτης που περπατά εκεί κατά τη δύση του ήλιου ακούει κάποτε ένα δεύτερο βήμα να συνοδεύει το δικό του. Το δεύτερο βήμα ανήκει σε εκείνον που περπάτησε πρώτος.

Το Ακόντισμα θεωρείται τόπος συνάντησης ανάμεσα στον παρόντα και στον παρελθόντα άνθρωπο.

ΑΝΕΜΟΛΙΘΟΣ

Μαύρη πέτρα που εμφανίζεται σε διαφορετικά σημεία του βουνού ύστερα από μεγάλες καταιγίδες.

Σύμφωνα με την παράδοση, κάθε Ανεμόλιθος περιέχει έναν άνεμο κοιμισμένο επί αιώνες.

Όποιος τον κρατήσει στο αυτί του ακούει μια φωνή που μιλά για έναν τόπο στον οποίο πρόκειται κάποτε να επιστρέψει.

ΑΡΓΥΡΑ

Θηλυκή μορφή του βουνού, προσωποποίηση του ασημιού και της σελήνης.

Η Αργύρα εμφανίζεται τις νύχτες της πανσελήνου πάνω από τα παλιά μεταλλεία. Φορά λευκό ένδυμα και κρατά στα χέρια της μια μικρή λεκάνη γεμάτη νερό.

Οι μεταλλωρύχοι την αποκαλούσαν «κυρά της φλέβας».

Η παρουσία της θεωρούνταν ευλογία για εκείνον που κατέβαινε στη γη και προειδοποίηση για εκείνον που κατέβαινε υπερβολικά βαθιά.

Β

ΒΕΝΔΙΣ

Θεά της νύχτας, του κυνηγιού και των άγριων τόπων.

Στο Παγγαίο εμφανίζεται ως γυναίκα με μαύρα μαλλιά και στεφάνι από πευκοβελόνες. Ακολουθεί τα ίχνη των ελαφιών και γνωρίζει τα ονόματα όλων των πηγών.

Οι παλαιοί κυνηγοί άφηναν λίγο ψωμί κάτω από τα δέντρα πριν ξεκινήσουν.

Έλεγαν πως το δάσος ανήκει πρώτα στη Βένδιδα και ύστερα στον άνθρωπο.

Γ

ΓΑΙΑ

Η πρώτη μήτρα του Παγγαίου.

Στην αρχαιότερη κοσμογονία του βουνού, η Γαία κοιμήθηκε κάτω από τη γη και στον ύπνο της ονειρεύτηκε μια πέτρα. Από την πέτρα γεννήθηκε το βουνό.

Οι άνθρωποι εμφανίστηκαν πολύ αργότερα.

Για τον λόγο αυτό το Παγγαίο θεωρείται παιδί της Γαίας και ταυτόχρονα όνειρό της.

ΓΕΡΩΝ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ

Άγνωστος άνδρας που κατοικεί στις ψηλότερες πλαγιές.

Οι μαρτυρίες τον περιγράφουν ως γέροντα με γκρίζα γενειάδα, γυμνά πόδια και δέρμα γεμάτο μικρές χαρακιές.

Κάθε χαραγή αντιστοιχεί σε έναν χειμώνα.

Οι παλαιοί βοσκοί έλεγαν πως ο Γέρων ήταν ο πρώτος άνθρωπος που άκουσε τη φωνή του βουνού.

Δ

ΔΙΟΝΥΣΟΣ

Ο θεός που δίδαξε στο Παγγαίο τη γλώσσα της έκστασης.

Στις πλαγιές του το κρασί, το αίμα, η βλάστηση και η μουσική θεωρούνται διαφορετικές μορφές της ίδιας δύναμης.

Οι Μαινάδες ακολουθούν τα ίχνη του μέσα στα δάση.

Λέγεται πως κάθε φορά που ένας άνθρωπος χορεύει μόνος μέσα στη νύχτα, ο Διόνυσος επιστρέφει για λίγο.

ΔΡΥΑΣ

Πνεύμα της μεγάλης βελανιδιάς.

Η Δρυάς γεννιέται μαζί με το δέντρο και πεθαίνει μαζί του. Κατοικεί στον κορμό, στις ρίζες και στα φύλλα.

Όταν ένα δέντρο πέσει, η Δρυάς περιπλανιέται για επτά νύχτες αναζητώντας νέο σώμα.

Ε

ΕΚΑΤΗ

Φύλακας των τριστράτων.

Στο Παγγαίο εμφανίζεται εκεί όπου τρεις δρόμοι συναντώνται και κανείς από τους τρεις δεν γνωρίζει πού οδηγεί ο άλλος.

Κρατά τρία κλειδιά.

Το πρώτο ανοίγει την πόρτα της γέννησης.

Το δεύτερο την πόρτα της μνήμης.

Το τρίτο την πόρτα του θανάτου.

Οι άνθρωποι βλέπουν πάντοτε μόνο τα δύο.

ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΑ

Τόπος όπου, σύμφωνα με μια παλαιά παράδοση, είκοσι φοίνικες φύτρωσαν μέσα σε μία νύχτα.

Το επόμενο πρωί κάθε φοίνικας κρατούσε πάνω στα φύλλα του το πρόσωπο ενός νεκρού.

Οι μοναχοί της περιοχής έθαψαν τα δέντρα και από τότε η γη θεωρείται ιερή.

ΕΥΡΟΣ

Άνεμος της ανατολικής πλευράς.

Μεταφέρει σκόνη από μακρινές χώρες και λέξεις από γλώσσες που οι κάτοικοι του Παγγαίου έχουν λησμονήσει.

Οι παλιοί έλεγαν πως ο Εύρος γνωρίζει περισσότερα ονόματα από όλους τους ανθρώπους μαζί.

Η

ΗΦΑΙΣΤΟΣ

Ο μεταλλουργός των θεών.

Στις βαθύτερες στοές του Παγγαίου λέγεται πως διατηρεί ένα υπόγειο εργαστήριο όπου σφυρηλατεί τα αντικείμενα που οι άνθρωποι πρόκειται κάποτε να ονειρευτούν.

Ο ήχος του σφυριού του ακούγεται σε μεγάλες αποστάσεις.

Οι μεταλλωρύχοι τον θεωρούσαν συγγενή τους.

ΗΔΩΝΟΣ

Αρχαίος λαός του Παγγαίου.

Στο μυθολογικό λεξικό εμφανίζονται ως άνθρωποι που γνώριζαν τη γλώσσα των δέντρων και μπορούσαν να προβλέψουν τον θάνατο ενός ανθρώπου από τον ήχο των φύλλων.

Οι απόγονοί τους θεωρούνται φύλακες μιας χαμένης γνώσης.

Θ

ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ

Πρόσωπο που εμφανίζεται μόνο σε τρεις αφηγήσεις.

Ένας άνδρας με βρεγμένο ένδυμα, ο οποίος ανεβαίνει κάθε άνοιξη από τον Νότο προς την κορυφή.

Κρατά ένα κοχύλι στο δεξί του χέρι.

Όταν φτάνει στην κορυφή, το τοποθετεί πάνω σε έναν βράχο και ακούει τη θάλασσα.

ΘΑΝΑΤΟΣ

Αρχαίος κάτοικος του Παγγαίου.

Οι παλαιότερες παραδόσεις τον παρουσιάζουν ως ήσυχο άνδρα που κατοικεί σε μια σπηλιά γεμάτη ρίζες.

Γνωρίζει κάθε νεκρό με το όνομά του.

Κάθε βράδυ ανάβει μία μικρή φωτιά για εκείνους που πρόκειται να επιστρέψουν στα όνειρα των ζωντανών.

Ι

ΙΕΡΟ ΔΑΣΟΣ

Δάσος όπου οι άνθρωποι εισέρχονται με χαμηλή φωνή.

Τα δέντρα θεωρούνται φορείς μνήμης και κάθε κοπή τους ισοδυναμεί με απώλεια μιας ιστορίας.

Στο κέντρο του δάσους υπάρχει ένας κύκλος από πέτρες.

Κανείς γνωρίζει την ηλικία του.

Κ

ΚΑΒΕΙΡΟΙ

Μυστικοί φύλακες της φωτιάς και του μετάλλου.

Ζουν στις υπόγειες φλέβες του Παγγαίου και εμφανίζονται στους ανθρώπους με τη μορφή μικρών σκοτεινών μορφών, καλυμμένων από στάχτη.

Κάθε μεταλλωρύχος που κατεβαίνει στη γη αφήνει ένα κομμάτι ψωμί για αυτούς.

Οι Κάβειροι γνωρίζουν την πραγματική αξία του χρυσού.

Για αυτούς ο χρυσός είναι μνήμη της φωτιάς.

ΚΡΟΝΟΣ

Ο θεός που τρώει τον χρόνο.

Κατοικεί κάτω από το Παγγαίο, εκεί όπου οι πέτρες αγγίζουν τις παλαιότερες φλέβες της γης.

Τρώει τις ημέρες, τα χρόνια, τις αυτοκρατορίες, τα πρόσωπα, τις γλώσσες.

Ό,τι καταπίνει μετατρέπεται σε γεωλογία.

Γι’ αυτό οι πέτρες θεωρούνται απομεινάρια του χρόνου που ο Κρόνος κράτησε μέσα του.

ΚΥΝΗΓΟΣ ΤΗΣ ΟΜΙΧΛΗΣ

Άνδρας που κυνηγά την ομίχλη με ένα παλιό δίκαννο.

Κάθε πρωί ανεβαίνει στο βουνό και πυροβολεί προς τα σύννεφα.

Οι κάτοικοι θεωρούν πως αναζητά μια γυναίκα που χάθηκε μέσα στην ομίχλη πριν από εκατό χρόνια.

Λ

ΛΗΘΗ

Πηγή κρυμμένη κάτω από τις ρίζες μιας αρχαίας καστανιάς.

Όποιος πιει από αυτήν ξεχνά ένα πρόσωπο.

Όποιος πιει δεύτερη φορά ξεχνά το όνομά του.

Οι μοναχοί της περιοχής θεωρούσαν τη Λήθη αδελφή της Μνήμης.

Μ

ΜΑΙΝΑΔΕΣ

Γυναίκες του Διονύσου.

Περιπλανώνται μέσα στα δάση του Παγγαίου κατά τις νύχτες του φθινοπώρου.

Τραγουδούν σε γλώσσα παλαιότερη από τα ελληνικά.

Οι φωνές τους θεωρούνται υπεύθυνες για τον πρώτο ήχο που άκουσε το βουνό.

ΜΕΤΑΛΛΩΡΥΧΟΣ

Άνθρωπος που κατεβαίνει στο εσωτερικό της γης αναζητώντας μέταλλο.

Στο μυθολογικό λεξικό θεωρείται αδελφός του Ηφαίστου και εγγονός του Κρόνου.

Το πρόσωπό του καλύπτεται από μαύρη σκόνη και τα χέρια του φέρουν τη μνήμη της πέτρας.

Κάθε μεταλλωρύχος επιστρέφει από το υπόγειο ελαφρώς διαφορετικός.

ΜΝΗΜΗ

Η αρχαιότερη θεότητα του Παγγαίου.

Κάθεται στην κορυφή ενός πεύκου και κοιτάζει προς όλες τις εποχές ταυτόχρονα.

Η Μνήμη γνωρίζει τα πρόσωπα των ανθρώπων πριν ακόμη γεννηθούν.

Οι ποιητές την επικαλούνται.

Οι νεκροί την κατοικούν.

Το βουνό αποτελεί το σώμα της.

ΜΟΡΦΕΑΣ

Βοσκός που κοιμάται κάτω από μια καστανιά.

Τα πρόβατά του περιφέρονται μέσα στη νύχτα και στα μάτια τους καθρεφτίζονται τοπία από άλλες εποχές.

Ο Μορφέας γνωρίζει πως τα όνειρα αποτελούν έναν δεύτερο τρόπο να περπατά κανείς στον κόσμο.

Ν

ΝΕΣΤΟΣ

Ποτάμι που λειτουργεί ως σύνορο ανάμεσα στο βουνό και στη μεγάλη πεδιάδα.

Στο λεξικό του Παγγαίου θεωρείται γηραιός θεός με σώμα από νερό.

Κάθε φορά που αλλάζει κοίτη, αλλάζει και ένα μικρό μέρος της μνήμης του κόσμου.

ΝΥΧΤΑ

Μητέρα των ονείρων.

Στο Παγγαίο κατεβαίνει από τις κορυφές λίγο πριν από την τελευταία κραυγή των πουλιών.

Φορά μαύρο πέπλο και κρατά στα χέρια της σπόρους παπαρούνας.

Κάθε σπόρος περιέχει ένα όνειρο.

Ο

ΟΡΦΕΑΣ

Ο άνθρωπος που προσπάθησε να μιλήσει στους νεκρούς.

Στο Παγγαίο η ιστορία του συνεχίζεται.

Οι παλιοί λένε πως κάθε άνοιξη επιστρέφει στις χαράδρες και τραγουδά για εκείνους που βρίσκονται κάτω από το χώμα.

Τα δέντρα γέρνουν προς τη φωνή του.

Οι πέτρες ανοίγουν μικρές ρωγμές.

Για λίγες στιγμές ο κόσμος γίνεται διάφανος.

ΟΡΥΧΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΟΝΟΥ

Υπόγειο μεταλλείο απροσδιόριστης ηλικίας.

Στους τοίχους του βρίσκονται χαραγμένα ανθρώπινα πρόσωπα.

Κάθε πρόσωπο αντιστοιχεί σε έναν αιώνα.

Στο βαθύτερο σημείο υπάρχει μια πόρτα από πέτρα.

Πίσω της κατοικεί ο χρόνος.

Π

ΠΑΓΓΑΙΟΣ

Ο θεός του ίδιου του βουνού.

Γεννήθηκε από την ένωση της πέτρας με τον άνεμο.

Το σώμα του αποτελείται από κορυφές, χαράδρες, ρίζες, νερά, μέταλλα και ανθρώπινα οστά.

Έχει χιλιάδες μάτια και κανένα πρόσωπο.

Οι άνθρωποι τον αποκαλούν με το όνομα του βουνού.

Εκείνος αποκαλεί τον εαυτό του με έναν ήχο που μοιάζει με σεισμό.

ΠΕΤΡΑΙΟΣ

Θεός της πέτρας και της γεωλογικής μνήμης.

Ο Πετράιος θεωρείται παλαιότερος από τους περισσότερους θεούς.

Στέκεται στις κορυφές κατά τη διάρκεια της νύχτας και παρατηρεί τις μικρές ζωές των ανθρώπων.

Κάθε πέτρα αποτελεί ένα κομμάτι του σώματός του.

Κάθε απολιθωμένο φύλλο, μια ανάμνησή του.

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ

Κόρη της άνοιξης και βασίλισσα του υπόγειου κόσμου.

Στο Παγγαίο κατοικεί σε μια σπηλιά όπου ανθίζουν λουλούδια μέσα στον χειμώνα.

Κάθε άνοιξη ανεβαίνει προς την επιφάνεια.

Οι άνθρωποι τη βλέπουν μέσα από τα πρώτα χρώματα του δάσους.

Κάθε φθινόπωρο επιστρέφει στη γη και παίρνει μαζί της τα φύλλα.

ΠΙΝΟΣ

Το αρχαιότερο πεύκο του Παγγαίου.

Έχει ύψος που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη μέτρηση και ρίζες που φτάνουν ως τις υπόγειες πηγές.

Ο Πίνος θεωρείται ο πρώτος μάρτυρας των ανθρώπων.

Έχει δει θεούς, στρατούς, μοναχούς, κυνηγούς, μεταλλωρύχους, ερωτευμένους και νεκρούς.

Κάθε βελόνα του αντιστοιχεί σε μία μνήμη.

Ρ

ΡΟΔΙ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ

Μικρό κόκκινο ρόδι που εμφανίζεται σε διάφορες αφηγήσεις.

Όποιος το ανοίξει βλέπει μέσα του το πρόσωπο ενός ανθρώπου που αγαπά.

Όποιος φάει τους σπόρους του αποκτά τη δυνατότητα να επιστρέφει στα όνειρα των νεκρών.

Σ

ΣΑΤΡΕΣ

Αρχαίος λαός των ορεινών περιοχών.

Οι Σάτρες θεωρούνταν φύλακες των υψηλών κορυφών και γνώστες των μυστικών του Διονύσου.

Ζούσαν σε τόπους όπου η ομίχλη κατέβαινε κάθε απόγευμα.

Οι ιερείς τους μιλούσαν με τα δέντρα.

ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

Άυλη μορφή που εμφανίζεται στις ανατολικές πλαγιές λίγο πριν από τη δύση.

Έχει ανθρώπινο περίγραμμα και μήκος πολλών χιλιομέτρων.

Κανείς γνωρίζει ποιανού σώμα αποτελεί προέκταση.

Ορισμένοι τη θεωρούν σκιά του Παγγαίου.

Άλλοι θεωρούν πως το ίδιο το βουνό αποτελεί σκιά ενός μεγαλύτερου σώματος.

ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΘΕΩΝ

Υπόγειος χώρος όπου, σύμφωνα με την παράδοση, συναντώνται ο Διόνυσος, η Εκάτη και ο Κρόνος.

Ο καθένας κατέχει μία από τις τρεις περιοχές του χρόνου:

ο Διόνυσος το παρόν,

η Εκάτη το πέρασμα,

ο Κρόνος το βάθος.

Τ

ΤΟΠΟΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΣΙ ΠΕΤΡΩΝ

Κύκλος από είκοσι μεγάλους λίθους.

Κάθε πέτρα φέρει χαραγμένο ένα ανθρώπινο όνομα.

Οι είκοσι άνθρωποι θεωρούνται οι πρώτοι κάτοικοι του βουνού.

Κάθε εκατό χρόνια ένα όνομα σβήνει.

Τότε εμφανίζεται ένα καινούργιο.

ΤΡΙΣΤΡΑΤΟ

Τόπος όπου τρεις δρόμοι συναντούν ο ένας τον άλλον.

Στο Παγγαίο θεωρείται το κατώφλι ανάμεσα στους κόσμους.

Εκεί κατοικεί η Εκάτη.

Εκεί ο άνθρωπος συναντά τις τρεις πιθανές εκδοχές του εαυτού του.

Υ

ΥΠΝΟΣ

Αδελφός του Θανάτου.

Κατοικεί σε μια χαράδρα όπου το νερό κυλά αργά και τα πουλιά σταματούν να τραγουδούν μετά τη δύση.

Ο Ύπνος ανοίγει στους ανθρώπους τις πόρτες των άλλων εποχών.

ΥΠΟΓΕΙΟ ΝΕΡΟ

Αόρατος ποταμός που διασχίζει το σώμα του Παγγαίου.

Τροφοδοτεί όλες τις πηγές.

Οι παλαιοί πίστευαν πως μεταφέρει τις φωνές των νεκρών.

Όποιος σκύψει αρκετά κοντά στο νερό ακούει το όνομά του.

Φ

ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

Άνδρας με λευκό ένδυμα που εμφανίζεται στις παρυφές των νεκροταφείων.

Κρατά ένα φανάρι.

Περιμένει τους νεκρούς μέχρι να αναγνωρίσουν τον δρόμο προς το βουνό.

Χ

ΧΑΡΑΔΡΑ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ

Βαθιά χαράδρα όπου η βλάστηση παραμένει πράσινη ακόμη και τον χειμώνα.

Οι γυναίκες της περιοχής έλεγαν πως εκεί η Περσεφόνη αφήνει κάθε χρόνο ένα κομμάτι από το φόρεμά της.

Τα φύλλα παίρνουν το χρώμα τους από αυτό.

ΧΡΥΣΟΣ

Το αίμα του Παγγαίου.

Οι αρχαίοι μεταλλωρύχοι θεωρούσαν τον χρυσό συμπυκνωμένο ηλιακό φως.

Οι άνθρωποι τον αναζήτησαν ως πλούτο.

Οι θεοί τον γνώριζαν ως μνήμη.

Κάθε χρυσό ψήγμα θεωρείται ένας μικρός ήλιος θαμμένος μέσα στη γη.

Ψ

ΨΙΘΥΡΟΣ

Αόρατο πλάσμα που κατοικεί ανάμεσα στα δέντρα.

Μιλά μόνο μία φορά σε κάθε άνθρωπο.

Η φράση που λέει παραμένει στη μνήμη για όλη τη ζωή.

Οι ποιητές αναζητούν τον Ψίθυρο.

Οι γέροντες τον φοβούνται.

Τα παιδιά τον ακούν συχνότερα από όλους.

Ω

ΩΚΕΑΝΟΣ

Η αρχαιότερη ροή.

Στο Παγγαίο εμφανίζεται μέσα σε μια πέτρινη λεκάνη γεμάτη νερό.

Στην επιφάνειά της καθρεφτίζονται όλες οι εποχές του βουνού.

Ο Ωκεανός γνωρίζει πως κάθε ποτάμι επιστρέφει κάποτε στη θάλασσα και κάθε άνθρωπος στη γη.

ΩΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

Μονάδα χρόνου που χρησιμοποιούν οι θεοί.

Μία Ώρα του Βουνού αντιστοιχεί σε εκατό ανθρώπινα χρόνια.

Οι θεοί θεωρούν τη διάρκεια αυτή σύντομη.

Οι άνθρωποι τη θεωρούν αιωνιότητα.

THE DICTIONARY OF PANGAIO

A Catalogue of Persons, Deities, Places, Creatures, Objects and Forces

PREFACE

The earliest inhabitants of Pangaio believed that every thing that acquires a name is granted a second life, a life that need not necessarily be perceived, and that exists beyond time. The mountain, the springs, the trees, the winds, the dead, the animals, the mines, even the shadows of human beings passed through language as through a second birth.

Each entry is a fragment of a tradition that travelled from mouth to mouth, from generation to generation, from the earth to the stones and from the stones into dreams. The records are attributed to anonymous scribes, shepherds, miners, monks, travellers, poets, and people who returned from the mountain carrying a story that could never be placed within time.

The dates appear confused, parallel, simultaneous, irregular, and this is because Pangaio is a place, it is a god, and it is also the narrator.

The gods encounter people who lived centuries later. The dead walk beside the living. Ancient names survive within newer villages. Certain creatures appear only once and then vanish from every record.

Pangaio is a book written in many eras simultaneously.

Every stone is a page.

Every spring, a sentence.

Every human being, a temporary footnote.

And beneath all of this lies an older language, the language of the mountain itself.

A

AKONTISMA

An ancient passage between two slopes of Pangaio. The oldest accounts describe it as a road that remembers the footsteps of those who pass through it.

It is said that a traveller walking there at sunset will sometimes hear a second step accompanying his own. The second step belongs to the one who walked there first.

Akontisma is regarded as a place of encounter between the person of the present and the person of the past.

ANEMOLITHOS

A black stone that appears in different parts of the mountain after great storms.

According to tradition, every Anemolithos contains a wind that has slept for centuries.

Whoever holds it to their ear hears a voice speaking of a place to which they will one day return.

ARGYRA

The feminine form of the mountain, personification of silver and the moon.

Argyra appears on nights of the full moon above the old mines. She wears a white garment and holds in her hands a small basin filled with water.

The miners called her “Lady of the Vein.”

Her presence was considered a blessing for the one who descended into the earth and a warning for the one who descended too deep.

B

BENDIS

Goddess of the night, the hunt and wild places.

In Pangaio she appears as a woman with black hair and a crown of pine needles. She follows the tracks of deer and knows the names of every spring.

The ancient hunters left a little bread beneath the trees before setting out.

They said that the forest belonged first to Bendis and only afterwards to man.

G

GAIA

The first womb of Pangaio.

In the oldest cosmogony of the mountain, Gaia slept beneath the earth and in her sleep she dreamed of a stone. From the stone the mountain was born.

Human beings appeared much later.

For this reason Pangaio is considered the child of Gaia and, at the same time, her dream.

GUARDIAN OF THE DEAD

A man in white who appears at the edges of cemeteries.

He carries a lantern.

He waits for the dead until they recognise the road towards the mountain

GOLD

The blood of Pangaio.

The ancient miners considered gold condensed sunlight.

Human beings sought it as wealth.

The gods knew it as memory.

Every gold nugget is considered a small sun buried within the earth.

D

DIONYSUS

The god who taught Pangaio the language of ecstasy.

On its slopes, wine, blood, vegetation and music are considered different forms of the same force.

The Maenads follow his traces through the forests.

It is said that whenever a person dances alone in the night, Dionysus returns for a while.

DRYAS

Spirit of the great oak.

Dryas is born with the tree and dies with it. She inhabits the trunk, the roots and the leaves.

When a tree falls, Dryas wanders for seven nights searching for a new body.

E

HECATE

Guardian of the three-way crossroads.

In Pangaio she appears wherever three roads meet and none of the three knows where the other leads.

She carries three keys.

The first opens the door of birth.

The second, the door of memory.

The third, the door of death.

Human beings always see only two.

EIKOSIFOINISSA

A place where, according to an ancient tradition, twenty palm trees grew in a single night.

The following morning, each palm carried on its leaves the face of a dead person.

The monks of the region buried the trees, and ever since the ground has been considered sacred.

EURUS

The wind of the eastern side.

It carries dust from distant lands and words from languages that the inhabitants of Pangaio have forgotten.

The ancients said that Eurus knew more names than all human beings together.

H

HEPHAESTUS

The smith of the gods.

In the deepest tunnels of Pangaio, it is said that he maintains an underground workshop where he forges the objects that human beings will one day dream of.

The sound of his hammer can be heard from great distances.

The miners considered him one of their own.

EDONI

An ancient people of Pangaio.

In the mythological dictionary they appear as people who knew the language of trees and could foresee a person's death from the sound of leaves.

Their descendants are believed to be guardians of a lost knowledge.

TH

THALASSINOS

A figure who appears in only three accounts.

A man in wet clothing who climbs every spring from the South towards the summit.

He holds a seashell in his right hand.

When he reaches the summit, he places it upon a rock and listens to the sea.

DEATH

An ancient inhabitant of Pangaio.

The oldest traditions portray him as a quiet man who lives in a cave filled with roots.

He knows every dead person by name.

Every night he lights a small fire for those who are about to return to the dreams of the living.

I

THE SACRED FOREST

A forest where people enter with lowered voices.

The trees are considered bearers of memory, and every tree that is cut represents the loss of a story.

At the centre of the forest there is a circle of stones.

No one knows its age.

K

CABEIRI

Secret guardians of fire and metal.

They live within the underground veins of Pangaio and appear to human beings as small dark figures covered in ash.

Every miner who descends into the earth leaves a piece of bread for them.

The Cabeiri know the true value of gold.

To them, gold is the memory of fire.

CRONUS

The god who eats time.

He dwells beneath Pangaio, where the stones touch the oldest veins of the earth.

He eats days, years, empires, faces, languages.

Whatever he swallows becomes geology.

For this reason, stones are considered remnants of the time that Cronus kept within himself.

L

LETHE

A spring hidden beneath the roots of an ancient chestnut tree.

Whoever drinks from it forgets a face.

Whoever drinks a second time forgets their own name.

The monks of the region considered Lethe the sister of Memory.

M

MAENADS

Women of Dionysus.

They wander through the forests of Pangaio on autumn nights.

They sing in a language older than Greek.

Their voices are believed to be responsible for the first sound ever heard by the mountain.

MINER

A person who descends into the interior of the earth in search of metal.

In the mythological dictionary, the Miner is considered the brother of Hephaestus and the grandson of Cronus.

His face is covered with black dust and his hands carry the memory of stone.

Every miner returns from underground slightly changed.

MEMORY

The oldest deity of Pangaio.

She sits at the top of a pine tree and gazes towards all eras simultaneously.

Memory knows the faces of human beings before they are born.

Poets invoke her.

The dead inhabit her.

The mountain is her body.

MORPHEUS

A shepherd sleeping beneath a chestnut tree.

His sheep wander through the night, and landscapes from other eras are reflected in their eyes.

Morpheus knows that dreams are a second way of walking through the world.

MIST HUNTER

A man who hunts the mist with an old double-barrelled shotgun.

Every morning he climbs the mountain and fires towards the clouds.

The inhabitants believe he is searching for a woman who disappeared into the mist a hundred years ago.

N

NESTOS

A river that acts as a boundary between the mountain and the great plain.

In the dictionary of Pangaio, he is considered an ancient god with a body made of water.

Whenever he changes his course, a small part of the world's memory changes with him.

NIGHT

Mother of dreams.

In Pangaio she descends from the peaks shortly before the birds' final cry.

She wears a black veil and holds poppy seeds in her hands.

Each seed contains a dream.

O

ORPHEUS

The man who tried to speak to the dead.

In Pangaio, his story continues.

The ancients say that every spring he returns to the ravines and sings for those who lie beneath the earth.

The trees lean towards his voice.

The stones open small cracks.

For a few moments, the world becomes transparent

P

PANGAIO

The god of the mountain itself.

He was born from the union of stone and wind.

His body is made of peaks, ravines, roots, waters, metals and human bones.

He has thousands of eyes and no face.

Human beings call him by the name of the mountain.

He calls himself by a sound resembling an earthquake.

PETRAIOS

God of stone and geological memory.

Petraios is considered older than most of the gods.

He stands upon the peaks during the night and observes the small lives of human beings.

Every stone is a fragment of his body.

Every fossilised leaf, one of his memories.

PERSEPHONE

Daughter of spring and queen of the underworld.

In Pangaio she dwells in a cave where flowers bloom in winter.

Every spring she rises towards the surface.

People see her through the first colours of the forest.

Every autumn she returns to the earth, taking the leaves with her.

PINOS

The oldest pine tree of Pangaio.

It is taller than any human measurement can account for, and its roots reach the underground springs.

Pinos is considered the first witness of humankind.

He has seen gods, armies, monks, hunters, miners, lovers and the dead.

Each pine needle corresponds to a memory.

PERSEPHONE'S POMEGRANATE

A small red pomegranate that appears in various accounts.

Whoever opens it sees within it the face of someone they love.

Whoever eats its seeds gains the ability to return to the dreams of the dead.

S

SATYRS

An ancient people of the mountainous regions.

The Satyrs were considered guardians of the high peaks and keepers of the secrets of Dionysus.

They lived in places where the mist descended every afternoon.

Their priests spoke with the trees.

SLEEP

Brother of Death.

He dwells in a ravine where the water flows slowly and the birds cease singing after sunset.

Sleep opens the doors of other eras to human beings.

THE SHADOW OF THE MOUNTAIN

An immaterial form that appears on the eastern slopes shortly before sunset.

It has a human outline and stretches for many kilometres.

No one knows whose body it extends from.

Some consider it the shadow of Pangaio.

Others believe that the mountain itself is the shadow of a greater body.

THE CAVE OF THE THREE GODS

An underground chamber where, according to tradition, Dionysus, Hecate and Cronus meet.

Each possesses one of the three regions of time:

Dionysus, the present,

Hecate, the passage,

Cronus, the depth.

THE PLACE OF THE TWENTY STONES

A circle of twenty great stones.

Each stone bears a human name carved into it.

The twenty people are considered the first inhabitants of the mountain.

Every hundred years, one name disappears.

Then a new one appears.

THE THREE-WAY CROSSROADS

A place where three roads meet one another.

In Pangaio it is considered the threshold between worlds.

Hecate dwells there.

There, a human being encounters the three possible versions of themselves.

THE MINE OF CRONUS

An underground mine of indeterminate age.

Human faces are carved into its walls.

Each face corresponds to a century.

At the deepest point there is a stone door.

Behind it, time resides.

THE RAVINE OF PERSEPHONE

A deep ravine where the vegetation remains green even in winter.

The women of the region said that Persephone leaves a piece of her dress there every year.

The leaves take their colour from it.

THE HOUR OF THE MOUNTAIN

A unit of time used by the gods.

One Hour of the Mountain corresponds to one hundred human years.

The gods consider this duration brief.

Human beings consider it eternity.

THE OLD MAN OF STONE

An unknown man who inhabits the highest slopes.

The accounts describe him as an old man with a grey beard, bare feet and skin covered with small scars.

Each scar corresponds to a winter.

The old shepherds said that the Old Man was the first human being to hear the voice of the mountain.

UNDERGROUND WATER

An invisible river that crosses the body of Pangaio.

It feeds all the springs.

The ancients believed that it carried the voices of the dead.

Whoever bends close enough to the water hears their own name.

O

OCEANUS

The oldest flow.

In Pangaio he appears within a stone basin filled with water.

Upon its surface are reflected all the eras of the mountain.

Oceanus knows that every river eventually returns to the sea and every human being to the earth.

WHISPER

An invisible creature that dwells among the trees.

It speaks only once to each human being.

The phrase it utters remains in the memory for an entire lifetime.

Poets search for the Whisper.

The old fear it.

Children hear it more often than anyone.